Sprawdzenie nośności na wyboczenie giętne wg PN-EN 1993-1-1, punkt 6.3.1: klasa przekroju, smukłość względna, krzywa wyboczeniowa, współczynnik χ i nośność Nb,Rd — liczone dla obu osi naraz. Rury, pręty i profile zamknięte. Bez rejestracji.
Wzór Eulera pamięta każdy. Problem w tym, że opisuje pręt idealnie prosty, z materiału bez naprężeń własnych — czyli coś, czego nie ma w żadnej hali. Norma nadrabia to krzywymi wyboczeniowymi i wynik potrafi wyjść o jedną piątą niższy niż z samego Eulera.
Druga pułapka to długość wyboczeniowa. Lcr = μ · L wygląda niewinnie, dopóki nie okaże się,
że w jednej płaszczyźnie element jest utwierdzony, a w drugiej ma przegub — a miarodajna jest ta gorsza
oś, nie ta, którą się sprawdziło.
Trzecia to krzywa. Ta sama rura walcowana na gorąco i gięta na zimno dostaje inną krzywą wyboczeniową z tablicy 6.2, inny współczynnik imperfekcji α — i inną nośność przy identycznej geometrii.
Każda z tych rzeczy jest w normie. Wszystkie razem to kwadrans w tablicach za każdym razem, gdy zmieni się jeden wymiar.
Wszystko wg PN-EN 1993-1-1:2006 z załącznikiem krajowym (γM1 = 1,0).
Rura okrągła, pręt okrągły pełny, profil zamknięty kwadratowy i prostokątny, pręt prostokątny. Pole, momenty i promienie bezwładności liczone z geometrii, klasa przekroju wg tablicy 5.2.
Podparcie zadajesz niezależnie dla y-y i z-z, bo element rzadko jest trzymany tak samo w obu płaszczyznach. Kalkulator liczy obie i sam wskazuje oś miarodajną.
Sposób wytworzenia — walcowanie na gorąco albo gięcie na zimno — dobiera krzywą wyboczeniową i współczynnik α. Bez zgadywania i bez wracania do tablic.
Dane wejściowe, charakterystyka przekroju, przebieg obliczeń i warunek nośności w jednym PDF-ie — do wpięcia w dokumentację jako potwierdzenie.
Wymiary z katalogu, gatunek stali od S235 do S460. Granica plastyczności dobiera się sama według grubości miarodajnej, zgodnie z EN 10025.
Współczynnik μ z listy albo wpisany ręcznie, osobno dla y-y i z-z. Kalkulator pokazuje wynikowe długości wyboczeniowe, żeby było widać, co z czego wyszło.
Wpisujesz NEd z kombinacji obciążeń, dostajesz χ, Nb,Rd, wykorzystanie i jednoznaczną odpowiedź, czy warunek jest spełniony — plus raport PDF.
Kalkulator działa publicznie — bez rejestracji i bez instalacji. Dane, które wpiszesz, zostają w Twojej przeglądarce.
Chcesz zobaczyć więcej niż jeden moduł? Poproś o pełne demo — 27 modułów, złóż zestaw dla swojego biura albo obejrzyj cały Portal Inżynierski.
Siła krytyczna Ncr to teoretyczne obciążenie, przy którym idealnie prosty pręt z idealnego materiału traci stateczność. Nośność obliczeniowa Nb,Rd uwzględnia dodatkowo imperfekcje geometryczne i naprężenia własne, które norma ujmuje krzywymi wyboczeniowymi. Dlatego Nb,Rd jest zawsze niższe — dla przykładowej rury z kalkulatora Ncr wynosi 146 kN, a Nb,Rd 116,5 kN.
Z tablicy 6.2 normy PN-EN 1993-1-1. Dla profili zamkniętych decyduje sposób wytworzenia: walcowane na gorąco dostają krzywą a, gięte na zimno krzywą c. To nie jest kosmetyka — zmienia współczynnik imperfekcji α i potrafi obniżyć nośność o kilkanaście procent przy tej samej geometrii.
Bo element rzadko jest podparty tak samo w obu płaszczyznach. Rama może trzymać go sztywno w jednej i pozostawiać przegub w drugiej. Przy przekroju niesymetrycznym dochodzi do tego różnica promieni bezwładności. Miarodajna jest zawsze oś o mniejszej nośności — kalkulator liczy obie i sam ją wskazuje.
Kalkulator generuje raport PDF z danymi wejściowymi, charakterystyką przekroju, przebiegiem obliczeń i warunkiem nośności — do wpięcia w dokumentację jako potwierdzenie. Nie zastępuje to sprawdzenia przez uprawnionego projektanta, ale zdejmuje przepisywanie liczb do arkusza.